Reforma Państwowej Inspekcji Pracy weszła w życie

Print Drukuj

Od 8 lipca 2026 r. weszły w życie nowe przepisy regulujące działalność Państwowej Inspekcji Pracy, których głównym celem jest bardziej efektywne zwalczanie praktyki zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi, gdy charakter wykonywanej pracy wskazuje na istnienie stosunku pracy. Inspekcja uzyskała uprawnienie do przekształcania nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych w umowy o pracę po stwierdzeniu naruszenia w trakcie kontroli oraz po wydaniu pierwszego nakazu usunięcia naruszenia. W przypadku niewykonania tego polecenia organ może wydać decyzję administracyjną o przekształceniu umowy, od której zarówno pracownik, jak i pracodawca mają prawo odwołać się do sądu pracy.

Reforma nie podważa legalności umów zlecenia, umów o dzieło ani współpracy w formule B2B, pod warunkiem że odzwierciedlają one rzeczywisty charakter wykonywanej pracy. Nowe przepisy koncentrują się wyłącznie na sytuacjach, w których umowy cywilnoprawne są wykorzystywane do obejścia przepisów prawa pracy. Dodatkowo ustawa usprawnia funkcjonowanie Inspekcji, umożliwiając prowadzenie części czynności kontrolnych zdalnie oraz wydawanie interpretacji indywidualnych dla pracodawców.

Przy planowaniu kontroli organ może szerzej wykorzystywać dane z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Krajowej Administracji Skarbowej. Dzięki tym zmianom wzmocniona zostaje ochrona praw pracowników oraz zapewniona uczciwa konkurencja między przedsiębiorcami poprzez skuteczniejsze egzekwowanie obowiązujących przepisów prawa pracy.

Od 8 lipca 2026 r. obowiązują nowe przepisy o Państwowej Inspekcji Pracy. Ich głównym celem jest skuteczniejsze przeciwdziałanie przypadkom zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi w sytuacjach, gdy charakter wykonywanej pracy wskazuje na istnienie stosunku pracy.

Najważniejszą zmianą jest przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy nowych uprawnień w zakresie przekształcania nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych w umowy o pracę. Jeżeli w trakcie kontroli inspektor stwierdzi, że wykonywana praca spełnia przesłanki stosunku pracy określone w Kodeksie pracy, w pierwszej kolejności nakaże usunięcie naruszenia. Następnie, jeśli pracodawca nie zastosuje się do tego polecenia, możliwe będzie wydanie decyzji administracyjnej o przekształceniu umowy. Zarówno pracownik, jak i pracodawca będą mogli odwołać się od tej decyzji do sądu pracy.

Nowe przepisy nie oznaczają zakwestionowania wszystkich umów cywilnoprawnych. Umowy zlecenia, umowy o dzieło czy współpraca w formule B2B nadal pozostają dopuszczalnymi formami współpracy, jeżeli odpowiadają rzeczywistemu charakterowi wykonywanej pracy. Reforma dotyczy wyłącznie przypadków, w których umowy cywilnoprawne są wykorzystywane do obejścia przepisów prawa pracy.

Ustawa wprowadza również rozwiązania usprawniające funkcjonowanie Państwowej Inspekcji Pracy, w tym możliwość prowadzenia części czynności kontrolnych zdalnie, wydawania interpretacji indywidualnych dla pracodawców oraz szerszego wykorzystania danych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Krajowej Administracji Skarbowej przy planowaniu kontroli.

Reforma wzmacnia ochronę praw pracowników, a jednocześnie sprzyja uczciwej konkurencji między przedsiębiorcami, zapewniając skuteczniejsze egzekwowanie obowiązujących przepisów prawa pracy.

Czytaj więcej: Reforma Państwowej Inspekcji Pracy - Portal Gov.pl

Państwowa Inspekcja Pracy z nowymi narzędziami do walki ze śmieciówkami - Portal Gov.pl

Informacje o publikacji dokumentu